TL;DR
Na skróty
- Zdefiniowanie samozatrudnienia wcale nie jest łatwe.
- Osoby ze statusem self employed muszą oczywiście udokumentować swoje dochody.
- Można przyjąć, że tak, jednak w praktyce, sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana.
- Jedną z cech self employment jest mniejsza w porównaniu do etatu stabilność dochodów nierzadko zdarza się, że przedsiębiorcy przez kilka miesięcy utrzymują się z jednej tylko płatności, lub też otrzymują ich dziesiątki każdego dnia.
- Co do zasady, nie.
Samozatrudnienie jest w Wielkiej Brytanii bardzo popularne - szacuje się, że biznes w tej formie prowadzi około 4,38 miliona osób. Choć self-employment oznacza zwykle większą swobodę w zakresie planowania swojej pracy i wyższe zarobki, trzeba się liczyć również z jego negatywnymi konsekwencjami. Jedną z nich jest utrudniony dostęp do kredytów hipotecznych i potencjalnie niższa zdolność kredytowa. Sprawdźmy zatem, jak wygląda proces ubiegania się o kredyt na dom w przypadku samozatrudnionych i jak się do tego przygotować.
Kiedy kredytobiorca jest traktowany jako self-employed?
Zdefiniowanie samozatrudnienia wcale nie jest łatwe. Z jednej strony, HMRC wprowadza kryteria takie jak brak przełożonego, kilku klientów, nieregulowany czas pracy i prowadzenie rozliczeń podatkowych w formie Self Assessment, a z drugiej, każdy kredytodawca może ustalać własne warunki. Przykładowo, Natwest, za osoby self-employed uważa również właścicieli udziałów w spółkach Ltd, jednak tylko wówczas, gdy ich suma przekracza 20% całości, a przychody z tytułu ich posiadania stanowią większość dochodu kredytobiorcy.

Kiedy kredytobiorca jest traktowany jako self-employed?
W niektórych przypadkach, różnice w definicjach mogą być bardzo istotne - jeden bank może uznać Cię za pracownika etatowego, podczas gdy inny będzie widział w Tobie przedsiębiorcę. To może przekładać się na zaproponowane Ci warunki oferty, a w konsekwencji na wysokość raty kredytu.
Aplikacja o kredyt przez osobę samozatrudnioną - dokumenty
Osoby ze statusem self-employed muszą oczywiście udokumentować swoje dochody. Zazwyczaj, kredytodawcy wymagają przedłożenia deklaracji podatkowych (Self Assessment, SA302) za 2 minione lata (Źródło: Nerdwallet). Z naszego doświadczenia wynika z kolei, że banki rzadko proszą o przesłanie starszych dokumentów, jednak może to nastąpić, gdy dochody przedsiębiorcy w jednym z dwóch ostatnich lat były bardzo niskie.
Teoretycznie może się również zdarzyć, że na etapie wydawania Decision in Principle zostaniesz poproszony o okazanie dokumentów, które dodatkowo uprawdopodobnią Twoje dochody i perspektywy na ich osiąganie w przyszłości. Przykładem mogą być umowy zawierane z kontrahentami. Najczęściej, banki proszą o dostarczenie dodatkowych informacji jeśli kredytobiorca prowadzi swoją firmę przez mniej niż 2-3 lata.
Czy każdy bank udziela kredytów osobom self-employed?
Można przyjąć, że tak, jednak w praktyce, sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana. Jak zauważa Experian, w Wielkiej Brytanii, żaden bank nie zrezygnuje z udzielenia kredytu wyłącznie ze względu na fakt, że aplikant ma status osoby self-employed. Należy jednak pamiętać, że każdy pożyczkodawca wprowadza indywidualne kryteria oceny ryzyka, a sam proces może być mniej lub bardziej rygorystyczny. W praktyce, niektóre banki i kasy pożyczkowe mogą mieć tak skonstruowaną ofertę, że żaden samozatrudniony nie będzie z niej usatysfakcjonowany.

Czy każdy bank udziela kredytów osobom self-employed?
Różnice będą występowały również w zakresie oceny ryzyka. Każdy kredytodawca może inaczej oceniać sytuację w danym sektorze gospodarki. Ogólną zasadą jest jednak to, że self-employment polegajace na sprzedaży sezonowych towarów lub usług będzie budziło większe zastrzeżenia niż prowadzenie lokalnego sklepu spożywczego lub biura księgowego. Im stabilniejszy jest Twój biznes, tym łatwiej powinno przebiegać wydanie decision in principle.
Dla dopełnienia obrazu sytuacji dodajmy jeszcze, że istnieją banki, które specjalizują się w udzielaniu kredytów osobom samozatrudnionym. Ich wybór, nawet kosztem nieco gorszych warunków spłaty, może być dobry, jeśli Twoja sytuacja jest nieoczywista lub profil Twojej działalności jest nietypowy.
Jak obliczana jest zdolność kredytowa osoby samozatrudnionej?
Jedną z cech self-employment jest mniejsza w porównaniu do etatu stabilność dochodów - nierzadko zdarza się, że przedsiębiorcy przez kilka miesięcy utrzymują się z jednej tylko płatności, lub też otrzymują ich dziesiątki każdego dnia. Z tego powodu, obliczanie affordability na podstawie dochodów z ostatnich 3 miesięcy jak u osób zatrudnionych na etacie jest niemiarodajne i nie ma sensu.

Jak obliczana jest zdolność kredytowa osoby samozatrudnionej?
Jak już wspomnieliśmy, zdecydowana większość banków oblicza zdolność kredytową przedsiębiorców na podstawie ich zeznań podatkowych, czyli Self Assessment. Czasem, aplikant może być również poproszony o przedstawienie wyciągów z kont bankowych, dzięki którym mortgage underwriter będzie w stanie lepiej zrozumieć realną kondycję finansową tej osoby.
Proporcja kwoty kredytu do zarobków pozostaje jednak niezmienna - niezależnie od tego, czy jesteś przedsiębiorcą czy też pracownikiem, jesteś w stanie pożyczyć od około 400% do 500% swoich rocznych dochodów. Twoja zdolność kredytowa zależy również od Twoich wydatków, a zwłaszcza od wysokości rat ewentualnych pożyczek, leasingów i kredytów.
Czy będąc self-employed muszę mieć większy depozyt?
Co do zasady, nie. Niezależnie od Twojego źródła dochodów, istnieje duże prawdopodobieństwo, że będziesz w stanie uzyskać kredyt hipoteczny na 95% wartości kupowanego przez Ciebie domu, o ile oczywiście Twoja zdolność kredytowa będzie wystarczająca. Banki nie różnicują w tym zakresie swoich klientów.
Czy osoba samozatrudniona może ubiegać się o kredyt hipoteczny wspólnie z partnerem zatrudnionym na etacie?
Oczywiście że tak! Banki nie wprowadzają w tym zakresie żadnych ograniczeń. Całkowicie akceptowalną jest również sytuacja, w której to jeden małżonek zatrudnia drugiego we własnej firmie. Z perspektywy oceny zdolności kredytowej liczy się tylko i wyłącznie to, czy jako para jesteście w stanie spłacać raty kredytu i czy wasze dochody są stabilne.
Czy mając długi u HMRC można uzyskać kredyt hipoteczny w UK?
To zależy. Jako przedsiębiorca prowadzący biznes w formie self-employment, jesteś zobowiązany do złożenia Self-Assessment do 31 października, ale termin podatku to 31 stycznia. Z dokumentów może zatem wynikać, że w trakcie aplikacji o kredyt hipoteczny masz nieregulowane zobowiązanie podatkowe, które nie skutkuje jakimkolwiek naruszeniem przepisów.

Czy mając długi u HMRC można uzyskać kredyt hipoteczny w UK?
Twoja sytuacja podatkowa wpływa jednak na Twoją sytuację kredytową - mortgage underwriter potraktuje zobowiązania wobec HMRC na równi z pożyczkami lub leasingami. Jeśli termin zapłaty podatku jest bliski, a kwota stanowi istotną część Twoich miesięcznych dochodów, musisz liczyć się z podwyższonym ryzykiem odrzucenia wniosku kredytowego.
O wiele gorzej będzie, jeśli aplikację o kredyt złożysz po upływie terminu zapłaty podatku. Takie zdarzenie jest w oczach analityków traktowane na równi z zaległościami w spłacie rat kredytów i drastycznie obniża szansę na zakup nieruchomości. Można pokusić się nawet o stwierdzenie, że problemy z HMRC lub nieopłacone NIC (składki na ubezpieczenia społeczne) mają jeszcze gorszy wpływ na Twoje credit score, ponieważ mogą prowadzić do wymierzenia Ci kar administracyjnych.
Czy self-employment uniemożliwia uzyskanie pomocy z rządowych programów pomocowych?
Żaden z powszechnie znanych programów pomocowych dla kredytobiorców nie wyklucza osób samozatrudnionych. Prowadząc własną firmę możesz mieć status First Time Buyer, jak również ubiegać się o przyznanie Ci nieruchomości z councilu w ramach Right to buy i Right to acquire.
W praktyce, wiele osób ze statusem self-employed nie jest w stanie skorzystać z pomocy ze względu na dochody przekraczające ustalone progi. Jeśli jednak znajdujesz się w trudnej sytuacji finansowej i chcesz uwolnić się od wynajmu, rząd i administracja publiczna są gotowe udzielić Ci pomocy.
Jak przygotować się do wzięcia kredytu będąc self-employed?
Na koniec, chcielibyśmy wspomnieć o kilku istotnych szczegółach, które warto wziąć pod uwagę, gdy aplikuje się o kredyt hipoteczny.
Podejmij mądre decyzje ubezpieczeniowe
Mamy świadomość, że zakup dowolnego ubezpieczenia wiąże się ze wzrostem kosztów życia, trzeba również pamiętać o regularnym opłacaniu składek. Z drugiej strony, self-employment oznacza zazwyczaj dość niestabilną sytuację finansową - na przestrzeni kilku następujących po sobie miesięcy możesz spotkać się z drastycznym spadkiem lub wzrostem swoich przychodów, a w razie wypadku, Twój pracodawca nie będzie wypłacał Ci jakichkolwiek świadczeń. Z tego powodu, warto poważnie zastanowić się nad ubezpieczeniem dochodu.
Zgromadź nieco więcej oszczędności
Wiemy, że w ogromnej części przypadków, nasi klienci robią wszystko co tylko się da, aby jak najszybciej kupić własny dom i przestać tracić pieniądze na wynajem nieruchomości. Jest to jak całkowicie zrozumiałe, jednak nie zawsze warto się spieszyć. Jeśli Twoje dochody wyraźnie zmieniają się z miesiąca na miesiąc, przygotowanie dodatkowej poduszki finansowej, która pozwoli Ci na komfortową spłatę kilku rat kredytu bardzo podniesie poziom Twojego komfortu psychicznego.

Zgromadź nieco więcej oszczędności
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat konsekwencji opóźnień w spłacie rat kredytu, przeczytaj obszerny wpis, który poświęciliśmy temu zagadnieniu.
Realistycznie oceń, czy stać Cię na dom, który chcesz kupić
Ten punkt jest w zasadzie pochodną dwóch poprzednich - praktyka pokazuje, że wiele przedsięwzięć biznesowych po jakimś czasie upada. Płacąc niższe raty kredytu hipotecznego, obniżasz swoje stałe wydatki, dzięki czemu Twoja rodzina będzie lepiej przygotowana na ewentualne problemy w Twojej firmie.
Skorzystaj z usług specjalistów, którzy zajmują się kredytami od wielu lat
Jako przedsiębiorca z pewnością wiesz, że czas jest jedynym zasobem, którego nie da się odzyskać, kupić albo odtworzyć. Decydując się na skorzystanie z usług polskiego doradcy kredytowego z przeszło siedmioletnim doświadczeniem, zyskasz nie tylko najniższe możliwe oprocentowanie - oszczędzisz również czas, który będziesz mógł poświęcić na robienie tego, na czym znasz się najlepiej. Pierwsza konsultacja z doradcą z Extend Finance jest zawsze bezpłatna, a w ciągu kilkudziesięciu minut dowiesz się między innymi, jaką masz zdolność kredytową, jak przebiega cały proces zakupu nieruchomości w Wielkiej Brytanii oraz ile gotówki potrzebujesz, aby zrealizować swoje marzenie o własnym domu.
FAQ
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy kredytobiorca jest traktowany jako self-employed?
Zdefiniowanie samozatrudnienia wcale nie jest łatwe.
Aplikacja o kredyt przez osobę samozatrudnioną - dokumenty?
Osoby ze statusem self employed muszą oczywiście udokumentować swoje dochody.
Czy każdy bank udziela kredytów osobom self-employed?
Można przyjąć, że tak, jednak w praktyce, sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana.
Jak obliczana jest zdolność kredytowa osoby samozatrudnionej?
Jedną z cech self employment jest mniejsza w porównaniu do etatu stabilność dochodów nierzadko zdarza się, że przedsiębiorcy przez kilka miesięcy utrzymują się z jednej tylko płatności, lub też otrzymują ich dziesiątki każdego dnia.
Czy będąc self-employed muszę mieć większy depozyt?
Co do zasady, nie.