Rodzaje ubezpieczeń na życie w UK

Ubezpieczenia na życie w UK bywają niezwykle zróżnicowane. Firmy ubezpieczeniowe prześcigają się w tworzeniu produktów o różnym czasie trwania, specyficznym zakresie ochrony jak i różnicują sposób wypłaty świadczenia. Zdarza się, że klienci mylą ze sobą różne typy ubezpieczeń lub błędnie interpretują warunki przedstawione w ofertach. Aby ułatwić Ci podjęcie decyzji, zdecydowaliśmy się przygotować ten wpis - potraktuj go jako przekrojowy przewodnik, który ma ułatwić Ci ukierunkowanie się na wybór konkretnego produktu.

Czym różnią się od siebie rodzaje ubezpieczeń na życie?

Aby lepiej zrozumieć każdy z omawianych typów produktów, najpierw trzeba wyróżnić kilka czynników, które je definiują.

Cel ubezpieczenia

Większość osób ma dość jasno określony cel swojego ubezpieczenia, choć często nie podejmuje tej decyzji w sposób świadomy. Podstawowym celem ubezpieczenia na życie jest ochrona bliskich przed finansowymi konsekwencjami śmierci osoby ubezpieczonej. Innym powodem zakupu ubezpieczenia na życie może być posiadanie kredytu hipotecznego.

Długość czasu trwania ochrony

Okres ochrony wybiera się przy zawieraniu polisy, np. tak, aby odpowiadał okresowi spłaty kredytu hipotecznego. Możliwe są zarówno polisy krótkoterminowe (do 10 lat), jak i takie, które trwają nawet 4 dekady. Na decyzję o okresie trwania umowy powinny wpływać takie czynniki jak Twój wiek, wiek Twoich dzieci i liczba pozostałych rat kredytu. Dobór okresu ochrony bywa jedną z trudniejszych decyzji.

Sposób wypłaty świadczenia

Standardowo polisa na życie wypłaca świadczenie jednorazowo, w momencie gdy ziści się warunek przewidziany w umowie (śmierć ubezpieczonego). Istnieją jednak polisy, np. Family Income Benefit, które zamiast jednorazowej kwoty zapewniają regularne, comiesięczne wypłaty do końca określonego okresu ochrony. Pierwszy wariant lepiej sprawdzi się przy polisach mających na celu zwiększenie wartości spadku, drugi zaś - gdy chcesz zabezpieczyć swojego małżonka na wypadek gwałtownego spadku dochodów.

Liczba osób ubezpieczonych

To, czy małżonkowie powinni wybrać jedną wspólną polisę, czy dwie osobne, zależy od ich sytuacji. Dwie osobne polisy mogą wypłacić świadczenie dwukrotnie, natomiast polisa wspólna wypłaca je tylko raz. Na rynku dostępne są zarówno polisy jedno-, jak i dwuosobowe. Ma to duże znaczenie w kontekście planowania przyszłości Twojej rodziny.

Rodzaje ubezpieczeń na życie

Ubezpieczyciele zazwyczaj dzielą swoje produkty na następujące typy:

• Term life insurance

• Whole of life insurance

• Joint life insurance

• Over 50’s life insurance

Poniżej opisujemy każdy z tych typów ubezpieczenia.

Term Life Insurance

Najpopularniejszym wariantem ubezpieczeń na życie kupowanych w Wielkiej Brytanii jest Term Life Insurance, czyli terminowa polisa na życie. Jak sama nazwa wskazuje, umowa zawierana jest na z góry określony czas - okres ochrony wybiera się przy zawieraniu polisy, np. tak, aby odpowiadał okresowi spłaty kredytu hipotecznego. Przez cały czas trwania umowy osoba ubezpieczona opłaca składki i jest objęta ochroną - świadczenie zostanie jednak wypłacone tylko wtedy, gdy zgon nastąpi w okresie trwania polisy, a ubezpieczony nie naruszy ogólnych warunków umowy, na przykład nie zatai informacji o swoim uzależnieniu od papierosów.

Rodzaje terminowych ubezpieczeń na życie w UK

• Level Term Insurance (ubezpieczenie ze stałą sumą) - w tym przypadku kwota, jaką mogą otrzymać bliscy, jest ustalana przy zawieraniu umowy i nie zmienia się przez okres trwania ochrony. Ten wariant wybierają często osoby, które chcą zapewnić rodzinie stałą kwotę świadczenia przez cały okres trwania polisy.

• Decreasing Term Insurance (ubezpieczenie ze zmniejszającą się sumą) - kwota świadczenia zmniejsza się z każdym rokiem trwania polisy. Jest to wariant skierowany głównie do osób, które mają stopniowo wygasające zobowiązanie finansowe, na przykład kredyt hipoteczny ze spłatą kapitału. Z roku na rok kwota do spłaty jest coraz mniejsza, więc ochrona nie musi być cały czas taka sama. Suma ubezpieczenia maleje z czasem, w przybliżeniu tak jak saldo kredytu hipotecznego ze spłatą kapitału, natomiast składki zwykle pozostają na tym samym poziomie przez cały okres trwania polisy.

Załóżmy, że Jan ma kredyt hipoteczny na 25 lat i na tyle samo wykupuje polisę typu Decreasing Term. Gdyby zmarł w 5. roku ochrony, suma ubezpieczenia byłaby wciąż wysoka - np. £180,000 - i miałaby w przybliżeniu odpowiadać saldu kredytu pozostałemu do spłaty. Podobnie byłoby, gdyby Jan zmarł po 20 latach - świadczenie byłoby mniejsze (np. £50,000), ale większa część kapitału byłaby już spłacona, a pozostała ochrona również miałaby w przybliżeniu odpowiadać saldu kredytu pozostałemu do spłaty.

• Increasing Term Insurance (ubezpieczenie ze wzrastającą sumą) - ostatni podtyp ubezpieczenia na czas określony oferuje rosnącą kwotę świadczenia. Jest on skierowany głównie do osób młodszych, które zawierają ubezpieczenie na długi okres, a celem takiej polisy jest nadążanie za inflacją. Warto sprawdzić w warunkach polisy, jak zmieniają się składki.

Dla kogo jest term life insurance?

Rozważ ten rodzaj ubezpieczenia, jeśli:

• Masz kredyt hipoteczny w UK i chcesz, aby Twoja rodzina mogła go spłacić;

• Masz dziecko lub dzieci w wieku szkolnym i chcesz je zabezpieczyć na wypadek Twojej śmierci;

• Masz niewielkie oszczędności, które jednak będą z czasem rosły.

Terminowe ubezpieczenie nie będzie dobrym wyborem, jeśli:

• Zależy Ci na ubezpieczeniu, które powiększy Twoją masę spadkową.

Whole of Life Insurance

Oprócz ubezpieczenia na czas określony popularnym wyborem jest też ubezpieczenie na całe życie. Zapewnia ono wypłatę świadczenia niezależnie od momentu śmierci, o ile składki są opłacane zgodnie z umową. W wariancie ze stałą sumą ubezpieczenia (level cover) kwota świadczenia jest ustalana z góry i nie zmienia się przez cały czas trwania ochrony; niektórzy ubezpieczyciele oferują też sumę rosnącą, np. w ślad za inflacją. Warto pamiętać, że składki ubezpieczeniowe w przypadku Whole of Life Insurance są zwykle wyższe od składek ubezpieczenia na czas określony przy tej samej sumie ubezpieczenia - ryzyko wypłaty świadczenia to w tym przypadku w zasadzie 100%.

Whole of life insurance with profits

Niektóre firmy ubezpieczeniowe oferują wariant ubezpieczenia na całe życie rozszerzony o element inwestycyjny. Takie polisy mają różne nazwy - zazwyczaj określa się je jako Whole of Life with profits/ Unit-linked/ Investment. W takim przypadku firma ubezpieczeniowa inwestuje część lub całość opłacanych składek w różne fundusze inwestycyjne. Dzięki temu kwota świadczenia może rosnąć lub spadać, w zależności od wyniku inwestycji.

Osobiście odradzamy naszym klientom zakup takich rozwiązań. Przed wyborem takiej polisy warto porównać ją z rozwiązaniem, w którym ochronę i oszczędzanie (np. na emeryturę) zapewniają osobne produkty.

Kto powinien skorzystać z whole of life insurance?

Rozważ tę polisę na życie, jeśli:

• Chcesz, aby świadczenie zostało wypłacone niezależnie od tego, kiedy nastąpi śmierć (o ile składki są opłacane zgodnie z umową);

• Ubezpieczenie na życie traktujesz jako sposób na zapewnienie swojej rodzinie spadku po Tobie.

Wybierz inny rodzaj ubezpieczenia na życie, jeśli:

• Szukasz taniej polisy;

• Chcesz inwestować pieniądze, aby zapewnić swoim dzieciom lub wnukom dobry start.

Joint Life Insurance

Joint Life Insurance to polisa, która obejmuje dwie osoby - najczęściej parę lub małżonków. Takie rozwiązanie bywa tańsze od dwóch osobnych polis, ale świadczenie wypłacane jest tylko raz, dlatego jego wybór powinien być przemyślany i dopasowany do indywidualnej sytuacji. Joint Life Insurance może być ubezpieczeniem zarówno na czas określony, jak i nieokreślony, i ma dwa podtypy:

• Joint Life - First Death - w tym wypadku świadczenie wypłacane jest po śmierci pierwszej z osób, po czym polisa wygasa. Jeśli druga osoba chce być dalej chroniona, musi wykupić kolejną polisę;

• Joint Life - Second Death - wybór tego wariantu sprawia, że świadczenie zostanie wypłacone dopiero po śmierci obojga ubezpieczonych (w niektórych polisach także wtedy, gdy u drugiej z tych osób zostanie zdiagnozowana nieuleczalna choroba).

To, który z tych podtypów lepiej wybrać, zależy od indywidualnej sytuacji rodziny. Joint Life - First Death będzie lepszym pomysłem, gdy oboje małżonkowie zarabiają podobnie i chcą zapewnić bezpieczeństwo całej rodzinie na wypadek śmierci jednego z nich lub np. spłacają kredyt hipoteczny. Z kolei drugi rodzaj, czyli Joint Life - Second Death, bywa wykorzystywany w planowaniu spadkowym.

Jak wykorzystać joint life insurance?

Posłużmy się przykładem, który powinien dobrze zobrazować możliwości, jakie dają obecne polisy na życie:

Anna i Bogdan są małżeństwem. Bogdan zarabia około £90,000 rocznie, podczas gdy Anna skupia się przede wszystkim na wychowaniu ich dzieci, zarabiając zaledwie £25,000. Aby zapewnić sobie wysoki poziom bezpieczeństwa, para nie ograniczyła się do jednej polisy. Zamiast tego ma polisę joint life - second death, która po śmierci drugiego z małżonków ma wypłacić świadczenie w wysokości £250,000 na rzecz ich dzieci (o ile składki są opłacane zgodnie z umową). Aby Anna była bezpieczna, Bogdan zawarł również indywidualne ubezpieczenie na życie na kwotę £100,000. Dzięki temu jego żona może otrzymać dodatkową gotówkę na organizację jego pogrzebu, spłatę ewentualnych pożyczek czy leczenie na starość.

Anna nie ubezpieczyła się samodzielnie, bo jej dochody stanowią tylko niewielką część wpływów rodziny. Bez jej pensji Bogdan prawdopodobnie i tak byłby w stanie utrzymać zarówno ją, jak i ich dzieci. Wykorzystując dwie polisy, para zabezpieczyła się na wypadek najgorszych scenariuszy, a jednocześnie może więcej oszczędzać, bo nie płaci niepotrzebnych składek.

Kiedy joint life insurance ma sens?

Ten rodzaj ubezpieczeń na życie jest przeznaczony dla par:

• W których obie osoby potrzebują ubezpieczenia na życie;

• Które mają spadkobierców lub przewidują, że jeden partner może żyć znacznie dłużej niż drugi, na przykład z racji wieku.

Polisa łączona nie jest dobrym wyborem, jeśli:

• Nie macie spadkobierców.

Over 50’s Life Insurance

Ostatnim rodzajem ubezpieczenia na życie jest dość specyficzne, ale popularne w Wielkiej Brytanii ubezpieczenie dla osób powyżej 50. roku życia. Jest to produkt dość prosty w założeniu, ale działa nieco inaczej niż inne polisy. Aby go lepiej zrozumieć, warto wiedzieć, dlaczego powstał. Otóż przy zwykłych ubezpieczeniach na życie analizuje się wiek i stan zdrowia osoby, która ma być chroniona. W rezultacie wiele osób, często wciąż w średnim wieku, nie mogłoby dostać ubezpieczenia na dobrych warunkach, bo oszacowane ryzyko znacznie podnosiłoby składki. Stworzono więc polisę z gwarantowaną akceptacją, bez pytań o zdrowie, dla mieszkańców UK w przedziale wieku określonym przez ubezpieczyciela (np. 50–80 lat).

Takie rozwiązanie ma jednak swoje ograniczenia - kwota świadczenia jest często stosunkowo niska i może pomóc pokryć część mniejszych wydatków, takich jak na przykład koszty pogrzebu, lub zapewnić symboliczne wsparcie dla bliskich. Oprócz tego istnieje ryzyko, że ubezpieczony przepłaci za polisę, jeśli będzie żył wystarczająco długo. U części ubezpieczycieli składki płaci się do określonego wieku (np. 90 lat), a ochrona trwa dożywotnio — zawsze sprawdź warunki konkretnej polisy. Takie kwestie trzeba więc dobrze przemyśleć, aby przy zakupie dobrać odpowiedni wariant ubezpieczenia. Warto też pamiętać, że przy ubezpieczeniu na życie dla seniorów zazwyczaj obowiązuje okres karencji - oznacza to, że jeśli ubezpieczony umrze w okresie karencji (np. w ciągu pierwszego roku) z przyczyn innych niż wypadek, jego rodzina może otrzymać zwrot opłaconych składek zamiast pełnego świadczenia.

Kiedy ubezpieczenie dla osób po 50. roku życia ma sens?

Rozważ ten rodzaj ubezpieczeń na życie, jeśli:

• Nie masz żadnych oszczędności - istotą tego ubezpieczenia jest pomoc w pokryciu części kosztów pogrzebu, a nie wypłata 100 tysięcy funtów spadku dla Twoich dzieci;

• Jesteś w zaawansowanym wieku i nie cieszysz się dobrym zdrowiem - w przeciwnym razie możesz zakwalifikować się do standardowej, tańszej polisy.

Nie kupuj ubezpieczenia 50+, jeżeli:

• Szukasz zabezpieczenia finansowego dla rodziny - warto porównać taką polisę z regularnym oszczędzaniem, np. na koncie oszczędnościowym;

• Dysponujesz dużą kwotą oszczędności;

• Cieszysz się dobrym zdrowiem.

Skąd mam wiedzieć, które ubezpieczenie na życie mam wybrać?

Choć wiele osób nie potrzebuje więcej niż jednego z wymienionych ubezpieczeń na życie, zakup kilku polis bywa uzasadniony. Bezpłatnie omówimy Twoje potrzeby i porównamy odpowiednie dostępne polisy, uwzględniając zakres ochrony, wyłączenia i wysokość składek.