Trust w UK – co to jest, rodzaje i trust przy polisie na życie

Wokół trustów narosło wiele mitów, jednak duża ich część mija się z prawdą. Choć tego typu umowy często wykorzystywane są w celach biznesowych (np. do zarządzania majątkiem, budowy struktur korporacyjnych) i celów podatkowych, warto wspomnieć o funkcji ubezpieczeniowej trustów. Co musisz wiedzieć o umowie powierniczej i kiedy warto ją zawrzeć? Zapraszamy do lektury – za chwilę wszystko stanie się prostsze.

Trust - co to takiego?

Osoby z krajów, których system prawny oparty jest na prawie kontynentalnym (civil law), czyli na przykład Niemcy, Francja lub Polska, często nie do końca rozumieją pojęcia trust. Dzieje się tak dlatego, że w prawie kontynentalnym, trust zwyczajnie nie istnieje. Co prawda tworzone są podobne rozwiązania, takie jak fundacje rodzinne lub zarządy powiernicze, ale nie jest to nigdy dokładny odpowiednik trustu. W UK system oparty jest na prawie anglosaskim (common law), w którym już ten termin obowiązuje i jest często wykorzystywany w celu zarządzania majątkiem.

Trust to sposób zarządzania majątkiem (np. pieniędzmi, nieruchomością czy świadczeniem z polisy na życie) na rzecz innych osób. Uczestniczą w nim settlor (osoba ustanawiająca trust), trustee (powiernik, który jest formalnym właścicielem majątku) oraz beneficjenci. Trust może być kształtowany na wiele różnych sposobów (istnieje kilka typów trustów), jednak wszystkie mają wspólne, uniwersalne cechy.

Co robią osoby w truscie?

• Settlor: najprawdopodobniej, to właśnie Ty będziesz tą osobą. Settlor decyduje o tym, gdzie ma trafić jego majątek oraz kto ma nim zarządzać do tego czasu;

• Trustee: jest to osoba, której powierzasz swój majątek. Powiernik będzie reprezentował Twoją wolę, gdy Cię już zabraknie. To właśnie ta osoba będzie odpowiadać za spełnienie wszystkich postanowień trustu i za zarządzanie wypłatami w Twoim imieniu;

• Beneficiaries: to po prostu beneficjenci trustu. Są to osoby, które wyznaczyłeś do uzyskania środków / nieruchomości / praw majątkowych po Twojej śmierci. W przypadku polisy na życie trustee otrzymuje świadczenie i wypłaca je beneficjentom zgodnie z warunkami trustu.

Po co zawiera się trust?

Trust ma 3 zasadnicze cele:

• Obniżenie opodatkowania (podatek od spadków w UK wynosi nawet 40%);

• Przyspieszenie procedur spadkowych / ubezpieczeniowych;

• Ułatwienie procesu spadkobrania.

Może się to wydawać dziwne, jednak procesy spadkowe jak i wypłaty świadczeń z ubezpieczeń na życie w UK potrafią trwać bardzo długo. Przy indywidualnej polisie na własne życie, która nie jest objęta trustem, świadczenie może trafić do masy spadkowej, a przedstawiciel spadku może potrzebować dokumentu uprawniającego do jego odebrania. W przypadku wspólnej polisy wypłacającej świadczenie po pierwszej śmierci odbiorcą może być żyjący współubezpieczony. Zależy to od konstrukcji i warunków polisy. To duże zagrożenie, ponieważ bank nie będzie czekał na swoje pieniądze zbyt długo - niespłacone raty kredytu mogą być realnym zagrożeniem dla Twojej rodziny jeśli umrzesz.

Najważniejsze rodzaje trustu

Trusty można podzielić na kilka rodzajów w zależności od ich zasad i przeznaczenia.

Bare trust

Bare trust jest jednym z najprostszych rodzajów trustu. Trustee zarządza majątkiem na rzecz wskazanego beneficjenta, który ma prawo do majątku i wynikających z niego korzyści. W Anglii i Walii pełnoletni beneficjent posiadający zdolność do czynności prawnych może zasadniczo zażądać przekazania mu majątku. Zasady dotyczące wieku i uprawnień beneficjentów mogą się różnić w zależności od jurysdykcji.

Interest in possession trust

Drugim dość popularnym rodzajem trustu w UK jest Interest in possession trust. Jest to twór nieco bardziej skomplikowany, ponieważ jest wykorzystywany w przypadku, kiedy przekazany do niego majątek generuje dochód, oraz istnieją w nim 2 grupy beneficjentów:

• Obecny beneficjent (Life Tenant);

• Przyszli beneficjenci (Remaindermen).

Pierwsza grupa beneficjentów ma zazwyczaj prawo wyłącznie do generowanego przez kapitał dochodu - trustee jest zobowiązany wypłacać im go regularnie. Z kolei sam kapitał, czyli majątek generujący dochód, jest zarezerwowany dla przyszłego beneficjenta. Aby zobrazować zasady działania Interest in possession trust, najłatwiej będzie wyobrazić sobie prostą sytuację:

Mężczyzna - mąż i ojciec, zostawia po sobie duży majątek w postaci wielu nieruchomości pod wynajem, które co miesiąc generują czynsz. Aby rozporządzić spadkiem według własnego uznania, w testamencie ustanowił Interest in possession trust. Dzięki temu, po jego śmierci, jego żona (zapisana jako obecny beneficjent) będzie do końca życia co miesiąc otrzymywać dochód w postaci czynszów, a następnie jego dzieci (zapisane jako przyszli beneficjenci) otrzymają cały majątek i będą mogły nim rozporządzić według własnego uznania.

Discretionary trust

W discretionary trust trustees mają szeroką swobodę podejmowania decyzji dotyczących podziału i wypłaty majątku pomiędzy uprawnionych beneficjentów. Muszą jednak działać zgodnie z warunkami aktu trustu oraz obowiązującymi ich obowiązkami prawnymi. Nie mogą dowolnie wykorzystywać majątku do własnych celów.

Inheritance Tax

Odpowiednio dobrany trust może w niektórych sytuacjach pomóc ograniczyć Inheritance Tax, ale wiele trustów podlega własnym zasadom opodatkowania – efekt zależy od rodzaju trustu i Twojej sytuacji. W Wielkiej Brytanii podatek ten wynosi aż 40% od części kwoty powyżej progu wolnego od podatku, czyli £325,000 (zasady Inheritance Tax na GOV.UK). Trust sprawia, że formalnie majątek nie jest już majątkiem jego pierwotnego właściciela, a należy do trustee. Nie oznacza to jednak, że majątek w truście zawsze jest wolny od Inheritance Tax – w przypadku większości trustów podatek może być naliczany m.in. przy przekazaniu majątku do trustu, co 10 lat oraz przy wypłacie majątku z trustu.

Istnieją też 2 ważne zasady, o których warto pamiętać:

• Po pierwsze, jeśli settlor może korzystać z majątku przekazanego do trustu (np. jest jednym z jego beneficjentów), HMRC może potraktować to jako darowiznę z zastrzeżeniem korzyści (gift with reservation of benefit). Wtedy po jego śmierci majątek ten jest wliczany do jego spadku i może podlegać Inheritance Tax, mimo że formalnie należy do trustee. Taki trust określa się jako settlor-interested trust.

• Drugą ważną zasadą jest tzw. 7 years rule, która odnosi się do darowizn przekazywanych za życia. Darowizny, które nie są przekazaniem do trustu, są wolne od Inheritance Tax, jeśli darczyńca przeżyje 7 lat od ich przekazania. Jeśli darczyńca umrze wcześniej, a jego darowizny przekroczyły próg £325,000, podatek może zostać naliczony – od darowizn przekazanych 3–7 lat przed śmiercią w obniżonej wysokości (taper relief). Przekazanie majątku do większości trustów może być opodatkowane już w chwili przekazania.

Warto również pamiętać o zasadach dotyczących domu. Jeśli dom przechodzi na dzieci lub wnuki, kwota wolna od podatku może wzrosnąć o dodatkowy próg (residence nil-rate band, £175,000). Małżonkowie i partnerzy w związku partnerskim mogą przekazać sobie niewykorzystane progi, dzięki czemu łącznie może to być do £1 mln – pod warunkiem, że wartość majątku nie przekracza £2 mln.

Jak obliczyć podatek od spadku?

W uproszczeniu zasady obliczania Inheritance Tax wyglądają tak: załóżmy, że Michał ma odziedziczyć po ojcu majątek o wartości £800,000. Kwota wolna od podatku to £325,000, a więc – przy założeniu, że w tym uproszczonym przykładzie nie przysługują żadne inne ulgi ani zwolnienia (np. residence nil-rate band) – 40% będzie liczone od kwoty £475,000. Inheritance Tax w takim wypadku wynosi £190,000.

Jak działa trust w ubezpieczeniach?

Świadczenie z polisy na życie zapisanej w truście jest wypłacane powiernikom, a nie do masy spadkowej, dlatego zwykle nie jest wliczane do spadku na potrzeby Inheritance Tax.

Jak już wspomnieliśmy, trust jest często wykorzystywany w przypadku polis na życie. Mechanizm jest bardzo prosty - w trakcie jego ustanawiania wyznaczasz osoby, które mają w przyszłości uzyskać świadczenie po Twojej śmierci. Mogą to być zarówno dzieci, jak i partner, przyjaciele, rodzice czy organizacje charytatywne. Powiernikiem może zostać Twój partner, przyjaciel, jak i prawnik. W Anglii i Walii powiernikiem nie może zostać osoba niepełnoletnia, a powiernika, który nie jest w stanie pełnić swojej funkcji, można zastąpić. Ważne jest, aby wyznaczona przez Ciebie osoba była godna zaufania, ponieważ ciąży na niej ogromna odpowiedzialność.

Trust zwykle pozwala powiernikom wystąpić o wypłatę świadczenia bez czekania na grant of probate, co może przyspieszyć wypłatę. Musisz jednak pamiętać, że ustanowienie i prowadzenie trustu może wiązać się z kosztami, np. obsługi prawnej, jeśli korzystasz z pomocy prawnika.

Trust przy ubezpieczeniu na życie krok po kroku

Jeśli zastanawiasz się nad sporządzeniem trustu w celu ułatwienia procesu spadkobrania oraz obniżenia podatku Inheritance Tax, przygotowaliśmy dla Ciebie krótkie wyjaśnienie, jak cała procedura odbywa się krok po kroku:

• Settlor wykupuje polisę na życie i równolegle z tym, sporządza Trust Deed, czyli formularz ustanowienia trustu. Warto wiedzieć, że formularz trustu udostępniają swoim klientom niektóre towarzystwa ubezpieczeniowe;

• Wskazuje on w formularzu zarządców (trustee) oraz beneficjentów, np. swoje dzieci;

• Ustala typ trustu i konkretne warunki, na mocy których beneficjenci będą mogli później otrzymać środki;

• Na mocy Trust Deed, polisa formalnie “przenosi” się do trustu, czyli do zarządców, chociaż to settlor płaci składki;

• Po śmierci osoby ubezpieczonej, firma ubezpieczeniowa wypłaca środki bezpośrednio do trustee. Gdyby trust nie został utworzony, świadczenie z polisy na jedno życie zwykle trafiłoby najpierw do masy spadkowej. Oznacza to, że przed jego wypłatą rodzinie musiałoby zostać przeprowadzone postępowanie spadkowe, które może potrwać kilka miesięcy. Dodatkowo bez trustu świadczenie trafia do masy spadkowej i może podlegać Inheritance Tax, jeśli wartość spadku przekroczy dostępne progi i zwolnienia.

Czy można samodzielnie spisać Trust?

Trust dla polisy ubezpieczeniowej można często ustanowić bez dodatkowej opłaty, korzystając z formularza udostępnionego przez ubezpieczyciela. Nie oznacza to jednak, że wszystkie rodzaje trustów są bezpłatne. Bardziej złożone rozwiązania mogą wymagać pomocy prawnika i wiązać się z kosztami przygotowania dokumentów, zarządzania trustem lub obowiązkami podatkowymi. Przed ustanowieniem trustu warto sprawdzić jego warunki i ewentualne koszty.

Czym jest declaration of trust?

Prawdopodobnie kiedyś spotkałeś się z terminem “declaration of trust”. W kwestii kredytów hipotecznych to bardzo ważne pojęcie i w niektórych sytuacjach jego znajomość jest niezwykle potrzebna. Można powiedzieć, że declaration of trust działa trochę jak odwrócony trust. Mianowicie jest to oświadczenie, w którym składająca je osoba deklaruje, że będzie trzymać dany majątek w charakterze trustu na rzecz określonych beneficjentów. To sytuacja, w której settlor jednocześnie staje się trustee i uznaje, że działa w cudzym interesie.

Declaration of trust może być wykorzystana, gdy kilka osób wspólnie kupuje nieruchomość (np. na wspólny kredyt hipoteczny – Joint Mortgage), szczególnie jeśli ich udziały nie mają być równe. Declaration of trust pozwala jasno zapisać udziały współwłaścicieli w nieruchomości, tak aby nie było wątpliwości, w jakich częściach dzielą się jej wartością. Przydaje się ona również w sytuacjach krytycznych, takich jak śmierć, rozstanie czy konflikt między współwłaścicielami - jeśli jest poprawnie napisana, nakreślając zasady postępowań w takich sytuacjach, oszczędzi im wielu nerwów, kłótni lub nawet godzin spędzonych na sali sądowej. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat, został on dobrze opisany na serwisie Smartpolak.