LPA (Lasting Power of Attorney) – trwałe pełnomocnictwo w Anglii i Walii

LPA (Lasting Power of Attorney) to trwałe pełnomocnictwo przewidziane dla Anglii i Walii. Pozwala osobie ustanawiającej dokument — mocodawcy (ang. donor) — wyznaczyć pełnomocnika (ang. attorney) do określonych decyzji. To narzędzie planowania na wypadek, gdy pomoc w podejmowaniu decyzji będzie potrzebna; nie daje automatycznej ochrony finansowej ani nie zastępuje testamentu. W Szkocji i Irlandii Północnej obowiązują odrębne zasady, wskazane na stronie GOV.UK.

Co to jest LPA?

LPA może dotyczyć spraw zdrowotnych albo finansowych

Jak podaje oficjalna strona brytyjskiego rządu, LPA oznacza Lasting Power of Attorney. Mocodawca może w nim wyznaczyć jedną lub więcej osób jako pełnomocników. Ich rolą może być wspieranie mocodawcy w podejmowaniu decyzji, a w granicach dokumentu także działanie w jego imieniu.

W Anglii i Walii są dwa odrębne rodzaje LPA:

• Zdrowie i dobrostan (health and welfare);

• Sprawy finansowe i majątkowe (property and financial affairs).

Możesz sporządzić jeden rodzaj LPA albo oba. Tę samą osobę można wyznaczyć w obu dokumentach, lecz każdy z nich ma własny zakres i wymaga osobnego przygotowania oraz rejestracji.

Kto może sporządzić LPA, czyli trwałe pełnomocnictwo w UK?

Mocodawca musi mieć co najmniej 18 lat i mieć zdolność do sporządzenia LPA, czyli rozumieć tę konkretną decyzję w chwili jej podejmowania. Nie jest to ogólna ocena zdrowia ani prosty odpowiednik polskiej zdolności do czynności prawnych. Nie musisz być obywatelem UK ani mieszkać w tym kraju.

Dlaczego warto ustanowić LPA?

LPA może ułatwić zaplanowanie wsparcia na wypadek choroby, wypadku lub okresu, w którym podejmowanie części decyzji będzie trudne. Nie jest jednak konieczne dla każdego i wiąże się z wyborem osoby, której powierzysz istotne obowiązki. LPA dotyczące zdrowia i dobrostanu nie jest samo w sobie odmową resuscytacji ani inną dyspozycją medyczną.

Warto porozmawiać z bliskimi o swoich preferencjach i o tym, kto mógłby podjąć się tej roli. Małżeństwo lub związek nie daje automatycznie pełnej władzy do podejmowania decyzji za drugą osobę. W sprawach zdrowotnych udostępnienie istotnych informacji partnerowi może zależeć m.in. od zgody, poufności i — gdy osoba nie ma zdolności do danej decyzji — jej najlepszego interesu; nie oznacza to automatycznego dostępu do całej dokumentacji ani prawa do decydowania.

Pełnomocnikiem może zostać zaufana osoba, która rozumie swoją odpowiedzialność

Przy sprawach firmowych warto szczególnie dokładnie określić zakres i rozważyć poradę prawną. LPA może obejmować sprawy osobiste i firmowe w różnych dokumentach, ale nie gwarantuje ciągłości działalności. Pełnomocnikiem może być krewny, partner, przyjaciel albo profesjonalista; nie musi nim być prawnik. Najważniejsze są zaufanie, gotowość do pełnienia roli i zrozumienie obowiązków. Doradca finansowy nie staje się przez to automatycznie specjalistą od prawa LPA.

W sprawach kredytu hipotecznego lub remortgage pełnomocnik może potrzebować potwierdzenia umocowania, a bank lub kredytodawca może wymagać własnych dokumentów, danych identyfikacyjnych i informacji o rachunku. LPA nie zapewnia zgody na kredyt ani zmianę umowy. Extend Finance może rozmawiać o kwestiach hipotecznych; w sprawie zakresu lub sporządzenia LPA warto skorzystać z porady prawnej.

Jak powołać pełnomocnika w UK?

Wskazanie odpowiedniej osoby

Pierwszym krokiem jest wybór pełnomocnika lub kilku pełnomocników. Zgodnie z wytycznymi GOV.UK osoba fizyczna musi mieć co najmniej 18 lat i zdolność do podjęcia tej roli. Nie musi być obywatelem UK ani mieszkać w UK. Osoba, która jest bankrutem albo ma Debt Relief Order (DRO), nie może być pełnomocnikiem do spraw majątkowych i finansowych.

Wybierając pełnomocnika, zastanów się:

• Jak dobrze znam tę osobę?

• Czy rozumie moje potrzeby, ma czas na tę rolę i potrafi odpowiedzialnie zarządzać sprawami, które chcę jej powierzyć?

• Czy będzie umiała działać w moim najlepszym interesie i szanować moje życzenia?

• Czy mój pełnomocnik będzie się czuł komfortowo, pełniąc tę rolę?

Jeżeli wybierasz więcej niż jednego pełnomocnika, zdecyduj, czy mają działać wspólnie (wszyscy muszą się zgodzić), wspólnie i niezależnie (każdy może działać samodzielnie lub razem), czy w mieszanym układzie. Możesz też wskazać pełnomocników zastępczych. Rolę tę często pełni krewny, partner życiowy, bliski przyjaciel lub zaufany profesjonalista.

Wypełnienie dokumentów

LPA można przygotować online albo na formularzu papierowym. Usługa online tworzy jednak formularze, które trzeba wydrukować i podpisać — podpis elektroniczny ani osobno podpisane kopie nie są akceptowane. W obu wariantach uczestniczą mocodawca, pełnomocnicy, świadkowie i certificate provider (osoba potwierdzająca, że mocodawca rozumie dokument i nie działa pod niedozwolonym naciskiem).

Certificate provider musi mieć co najmniej 18 lat oraz albo znać mocodawcę od co najmniej dwóch lat, albo mieć odpowiednie kwalifikacje zawodowe; nie może być osobą wykluczoną przez zasady dotyczące relacji ze stronami. Świadek mocodawcy nie może być pełnomocnikiem ani pełnomocnikiem zastępczym, a mocodawca nie może być świadkiem podpisów pełnomocników. Certificate provider może być świadkiem. Kolejność podpisów jest istotna: najpierw podpisuje mocodawca, potem certificate provider, a następnie pełnomocnicy i ewentualni zastępcy; właściwe podpisy muszą być poświadczone. Pełne wyjątki opisuje przewodnik LP12.

Przygotowanie LPA online — GOV.UK

Rejestracja LPA w Office of the Public Guardian

Aby używać LPA, trzeba je zarejestrować w Office of the Public Guardian. Według informacji GOV.UK z września 2026 r. opłata rejestracyjna wynosi £92 za jedno LPA, czyli £184 za oba; obniżka lub zwolnienie zależą od spełnienia warunków. GOV.UK szacuje obecnie 8–10 tygodni bez błędów, a inna strona rządowa wskazuje okres do 16 tygodni, dlatego nie należy zakładać maksymalnego terminu. Po rejestracji usługa Use an LPA umożliwia udostępnienie organizacji podsumowania kwalifikującego się, zarejestrowanego dokumentu — nie służy do jego sporządzenia, podpisania ani rejestracji.

Co może robić pełnomocnik w ramach LPA?

Zakres uprawnień pełnomocnika zależy od rodzaju LPA, jego zarejestrowanej treści oraz ważnych instrukcji i preferencji mocodawcy. Pełnomocnik powinien wspierać decyzje mocodawcy, działać w jego najlepszym interesie, prowadzić dokumentację i co do zasady oddzielać jego finanse od własnych. Nie może wykorzystywać roli dla osobistych korzyści; darowizny i transakcje z samym sobą są ograniczone, a niektóre sprawy wymagają zgody Court of Protection.

LPA typu Health and Welfare - sprawy zdrowotne

Z LPA dotyczącego zdrowia i dobrostanu można korzystać tylko wtedy, gdy mocodawca nie ma zdolności do podjęcia konkretnej decyzji. Nie chodzi wyłącznie o śpiączkę: zdolność ocenia się w odniesieniu do danej decyzji i czasu. Pełnomocnik może decydować o leczeniu podtrzymującym życie tylko wtedy, gdy mocodawca wyraźnie przyznał mu to uprawnienie w części 5 dokumentu.

Twój pełnomocnik będzie miał wpływ na:

• codzienną opiekę i czynności dnia codziennego;

• miejsce zamieszkania, w tym ewentualny dom opieki;

• opiekę i leczenie, w zakresie uprawnień dokumentu;

• kontakt z osobami wspierającymi, gdy jest to właściwe.

LPA typu Property and Financial affairs - sprawy finansowe

Po rejestracji LPA dotyczące spraw majątkowych i finansowych może być używane, gdy dokument na to pozwala i mocodawca wyraża zgodę, dopóki ma zdolność do podjęcia danej decyzji. W przeciwnym razie należy czekać na brak tej zdolności. W granicach dokumentu pełnomocnik może między innymi:

• Zarządzać rachunkiem bankowym i opłacać rachunki;

• Regulować zobowiązania i odbierać świadczenia lub emeryturę w imieniu mocodawcy;

• Zarządzać majątkiem zgodnie z dokumentem i obowiązkami pełnomocnika;

• Podejmować czynności dotyczące domu tylko wtedy, gdy dokument i okoliczności na to pozwalają.

Podsumowanie

LPA warto rozważyć jako element planowania, ale wybór pełnomocnika i zakres dokumentu powinny odpowiadać Twojej sytuacji. Ten artykuł ma charakter ogólny, nie jest poradą prawną. W razie wątpliwości dotyczących LPA, majątku, firmy lub decyzji medycznych skorzystaj z aktualnych materiałów GOV.UK i niezależnej porady prawnej. LPA wygasa z chwilą śmierci mocodawcy i nie daje pełnomocnikowi uprawnień do prowadzenia spraw spadkowych.

Sprawdź również:

• Jak widzą mnie banki w UK?

• Czy warto wziąć kredyt ze stałym oprocentowaniem?

• Jak kupić dom w UK?