Wszystkie programy pomocowe przy zakupie domu w Anglii w 2026

Przez rosnące ceny nieruchomości, wielu osobom jest coraz ciężej kupić mieszkanie w Anglii. Aby umożliwić uzyskanie kredytu hipotecznego niektórym mieszkańcom tego kraju, rząd wprowadza coraz to nowe rozwiązania, które na różne sposoby obniżają koszty zakupu domu. W tym artykule opiszemy najważniejsze rządowe programy pomocowe, z których mogą skorzystać mieszkańcy Anglii w celu łatwiejszego kupna nieruchomości.

First Time Buyer

Z uwagi na to, że kilka z programów pomocowych jest zarezerwowane dla osób ze statusem First Time Buyer (FTB), przypomnimy co to dokładnie znaczy. Podczas opisywania poszczególnych programów, za każdym razem będziemy informować, czy ten status jest potrzebny.

First Time Buyer to w kontekście tematyki kredytów hipotecznych i nieruchomości w UK określenie na osobę, która nigdy wcześniej nie nabyła (samodzielnie ani wspólnie z innymi) nieruchomości mieszkalnej ani udziału w niej – ani w Wielkiej Brytanii, ani w żadnym innym miejscu na świecie.

Chociaż status FTB nie jest jednym, oficjalnym programem pomocowym, może być on rozpatrywany w takich kategoriach ze względu na istnienie zestawu ulg i schematów wsparcia skierowanych do tej grupy. Posiadanie takiego statusu nie tylko pozwala na uczestnictwo w niektórych programach pomocowych, ale również oferuje kilka innych korzyści.

Przede wszystkim, dla First Time Buyers przewidywana jest ulga podatkowa, która zwalnia ich z opłacania Stamp Duty Land Tax (podatku od zakupu nieruchomości) dla nieruchomości o wartości równej lub mniejszej niż £300,000. Dla droższych domów, stosowana jest stawka 5% na część wartości od £300,000 do maksymalnie £500,000. Jeśli jednak wartość nieruchomości będzie większa niż pół miliona funtów, ulga nie ma zastosowania i do obliczenia podatków należy skorzystać ze standardowych stawek SDLT.

Osoby ze statusem First Time Buyer mogą również wykorzystać środki z konta Lifetime ISA (LISA) przy zakupie nieruchomości. Konto to ma jedną istotną zaletę — rząd dopłaca 25% każdej wpłaconej kwoty. Roczny limit wpłat na LISA wynosi £4,000, co oznacza, że osoby wykorzystujące pełen limit mogą otrzymać nawet £1,000 dodatkowych środków w ciągu roku. O tym, czy można założyć konto LISA, decyduje wiek, natomiast pieniądze zaoszczędzone za jego pomocą mogą być przeznaczone na wkład własny do kredytu hipotecznego tylko i wyłącznie przez osoby ze statusem FTB. Aby wykorzystać środki z LISA na zakup pierwszego domu, nieruchomość musi kosztować nie więcej niż £450,000, pierwsza wpłata musi nastąpić co najmniej 12 miesięcy przed zakupem, a konto można otworzyć tylko przed ukończeniem 40 lat. W innym wypadku środki można wypłacić bez opłaty dopiero po ukończeniu 60 lat (lub w razie nieuleczalnej choroby); wcześniejsza wypłata wiąże się z opłatą w wysokości 25% wypłacanej kwoty.

Niektórzy kredytodawcy oferują produkty lub zachęty skierowane do osób kupujących pierwszą nieruchomość, ale ich warunki się różnią.

Programy pomocowe w Anglii

Shared Ownership

Pierwszym programem, jaki opiszemy, będzie Shared Ownership, czyli bardzo kontrowersyjny program pomocowy w UK (dostępny również w Walii).

Shared Ownership działa na zasadzie wspólnej własności nieruchomości razem z housing association lub deweloperem. Osoba, która decyduje się na uczestnictwo, kupuje część udziałów na kredyt hipoteczny, a od pozostałej płaci czynsz. Na późniejszych etapach może ona zwiększać swój udział w nieruchomości, dokupując udziały za pomocą mechanizmu nazwanego “staircasing”.

Ponieważ kupujesz tylko część nieruchomości, potrzebujesz mniejszego kredytu hipotecznego i mniejszego wkładu własnego niż przy zakupie całości. Pamiętaj jednak, że przy ocenie zdolności kredytowej (affordability) uwzględniane są również czynsz i opłaty serwisowe.

Aby skorzystać z Shared Ownership w Anglii, roczny dochód gospodarstwa domowego nie może przekraczać £80,000 (£90,000 w Londynie) i nie może być Cię stać na zakup odpowiedniej nieruchomości w całości. Jeśli posiadasz już nieruchomość, musisz ją sprzedać najpóźniej w dniu zakupu w ramach Shared Ownership. Nie oznacza to jednak, że wymagany jest status First Time Buyer. Jeśli kiedyś byłeś właścicielem nieruchomości, ale obecnie nie stać Cię na zakup domu, nadal możesz skorzystać z programu. Kandydaci podlegają również ocenie sytuacji finansowej, która ma potwierdzić, czy na pewno nie są oni w stanie kupić domu w całości. Poszczególni dostawcy (housing associations i councile) mogą też stosować własne dodatkowe kryteria, np. wymóg ukończenia 18. roku życia.

Shared Ownership może być dobrym pomysłem na szybkie wejście na rynek mieszkaniowy, ponieważ pozwala przeznaczyć mniejszą kwotę na wkład własny. Należy być jednak uważnym, ponieważ uczestnictwo w programie wiąże się z ponoszeniem jednocześnie dwóch różnych kosztów w postaci raty kredytu oraz czynszu, który z roku na rok może rosnąć. W przeszłości zdarzały się przypadki niesprawiedliwego traktowania najemców, które niekiedy prowadziło do problemów finansowych. Dlatego, jeśli chcesz zdecydować się na Shared Ownership, dobrym pomysłem będzie skorzystanie z usług doświadczonego conveyancera, który będzie potrafił przeanalizować umowę i ocenić na ile jest ona bezpieczna.

Myśląc o Shared Ownership, zwróć także uwagę na jeszcze jeden problem. Mianowicie, chodzi o czynsz opłacany na rzecz landlorda. Przy ocenie zdolności kredytowej pod uwagę brany jest również czynsz płacony landlordowi (oraz opłaty serwisowe), przez co kwota, którą będziesz mógł pożyczyć, może okazać się niższa, niż się spodziewasz. Biorąc pod uwagę fakt, że wiele mieszkań objętych tym programem wiąże się z dodatkowymi opłatami serwisowymi (service charge), na ratę kredytu może Ci zostać mniej niż byś się tego spodziewał.

First Homes Scheme

Innym programem, tym razem tylko dla osób ze statusem First Time Buyer, jest First Homes Scheme (FHS). W ramach tego programu, kupujący po raz pierwszy mogą kupić nieruchomość za 50% - 70% jej wartości rynkowej. Limit ceny po zniżce £250,000, a w Londynie £420,000, dotyczy pierwszej sprzedaży domu w programie. Przy kolejnej sprzedaży zachowuje się procentową zniżkę od aktualnej wartości rynkowej, ale te limity ceny już nie obowiązują.

Takie zniżki wynikają z wymogów nakładanych na deweloperów przez lokalne councile. Deweloper wskazuje wtedy konkretne nieruchomości, które zostają włączone do First Homes Scheme.

Kiedy taka nieruchomość zostanie wybrana, zasady programu obowiązują również przy jej późniejszej sprzedaży. Oznacza to, że jeśli uda Ci się kupić nieruchomość za pomocą First Homes Scheme, przy późniejszej sprzedaży zazwyczaj będziesz musiał sprzedać ją osobie uprawnionej do First Homes, z taką samą procentową zniżką od aktualnej wartości rynkowej, z jaką ją kupiłeś.

Przykładowo, załóżmy że kupiłeś mieszkanie warte £200,000 ze zniżką 30%, co oznacza, że jego cena wynosiła £140,000. Po 20 latach jego wartość wzrosła do £400,000, a ty decydujesz się na sprzedaż. Ponieważ nieruchomość objęta jest programem FHS, musisz zastosować taką samą zniżkę, czyli wystawić ją na sprzedaż za £280,000.

Aby zakwalifikować się do programu, musisz:

• Mieć skończone 18 lat;

• Posiadać status First Time Buyer;

• Przy zakupie nieruchomości wziąć kredyt hipoteczny na co najmniej połowę ceny po zniżce;

• W poprzednim roku podatkowym nie zarobić więcej niż £80,000 brutto rocznie (lub £90,000 jeśli nieruchomość znajduje się w Londynie). W przypadku wspólnego zakupu limit dotyczy łącznego dochodu gospodarstwa domowego.

Pamiętaj, że jeśli chcesz wziąć wspólny kredyt hipoteczny, twój partner/partnerka również musi posiadać status FTB.

Znalezienie nieruchomości objętej First Homes Scheme może być wyzwaniem, ponieważ dostępność takich mieszkań jest ograniczona i zależy od polityki lokalnego councilu – od grudnia 2024 r. nie obowiązuje już krajowy wymóg, aby 25% mieszkań przystępnych powstających w ramach zobowiązań planistycznych stanowiły First Homes. W trakcie poszukiwań warto nie ograniczać się wyłącznie do ofert objętych FHS, lecz potraktować je jako dodatkową możliwość, z której można skorzystać, jeśli się pojawi. Mieszkania objęte programem sprzedają deweloperzy (nowe budownictwo), a przy odsprzedaży – agenci nieruchomości; o dostępne oferty warto pytać także w lokalnym councilu.

Mortgage Guarantee Scheme

Mortgage Guarantee Scheme to program pomocowy, który pomaga uzyskać kredyt hipoteczny z minimalnym wkładem własnym, wynoszącym nawet 5%. Działa on w bardzo prosty sposób — rząd udziela kredytodawcom gwarancji na część kredytu powyżej 80% LTV (gwarancja pokrywa 95% strat netto na tej części). W przypadku strat na kwalifikującym się kredycie kredytodawca uczestniczący w programie może ubiegać się o wypłatę z gwarancji zgodnie z jej warunkami. Wypłata nie jest automatyczna i zależy od spełnienia zasad programu oraz prawidłowego rozliczenia straty. Ma to zachęcać kredytodawców do oferowania kredytów z wysokim LTV (od 91% do 95%) osobom, które stać na ich spłatę – nadal obowiązuje standardowa ocena zdolności kredytowej. Od lipca 2025 r. program działa na stałe i nie jest ograniczony do osób kupujących po raz pierwszy.

Kredytobiorca nie składa osobnego wniosku do programu – gwarancja jest umową między rządem a kredytodawcą i dotyczy kwalifikujących się kredytów z LTV od 91% do 95% udzielanych przez kredytodawców uczestniczących w programie. Pamiętaj jednak, że udział kredytodawców w programie jest dobrowolny, a kredyty z wysokim LTV są dostępne również poza nim – niektórzy kredytodawcy oferują własne produkty, nawet do 100% LTV. Broker całorynkowy może porównać oferty wielu kredytodawców – zarówno uczestniczących w programie, jak i spoza niego.

Right to Buy (RTB) i Right to Acquire (RTA)

Programy Right to Buy i Right to Acquire są bardzo do siebie podobne, ponieważ obydwa pozwalają najemcom na kupno ich dotychczasowego mieszkania po zaniżonej cenie. Zasadnicza różnica polega na tym, że program RTB dotyczy przede wszystkim lokatorów mieszkań komunalnych (council housing), a RTA lokatorów mieszkań należących do housing association.

Do skorzystania są upoważnieni lokatorzy, którzy spełniają wymagany minimalny okres najmu. W obu programach w Anglii wymagane są obecnie co najmniej 3 lata najmu u publicznego wynajmującego (nie muszą być nieprzerwane).

Po takim czasie, mogą oni złożyć wniosek o zakup mieszkania. Obliczana jest wtedy zniżka, a jej wysokość zależy od czasu ich najmu, lokalizacji oraz typu mieszkania. W Right to Buy zniżka jest liczona procentowo (od 35% dla domów i 50% dla mieszkań, rosnąco ze stażem najmu), ale od 21 listopada 2024 r. ograniczają ją limity kwotowe – od £16,000 do £38,000, zależnie od regionu. W Right to Acquire zniżka wynosi od £9,000 do £16,000.

Ważne jest, aby pamiętać o zasadach późniejszej sprzedaży. Jeśli sprzedasz mieszkanie w ciągu 5 lat od zakupu, musisz zwrócić część lub całość otrzymanej zniżki (w pierwszym roku 100%, a w każdym kolejnym roku o 20 punktów procentowych mniej).

Podsumowanie

W Anglii jest kilka programów pomocowych, które na różne sposoby ułatwiają zakup nieruchomości. Zalicza się do nich First Homes Scheme, Shared Ownership, Mortgage Guarantee Scheme, Right to Buy oraz Right to Acquire. Warto pamiętać, że na wysokość kosztów przy zakupie nieruchomości znacząco wpływa status First Time Buyer, który daje prawo do ulgi w podatku SDLT i dostęp do części programów pomocowych.

Jako broker kredytowy, pomagamy w zakupie nieruchomości w ramach każdego z wymienionych programów pomocowych. Jeśli planujesz zakup domu lub mieszkania w UK, skontaktuj się z nami - pomożemy!